Yerli Medya   |   Yabancı Medya   |   Faydalı Linkler  |   Ana Sayfam Yap   |   Sık Kullanılanlara Ekle 
21 Ocak 2018 Pazar TSİ 08:16:40
» Anasayfa
» Sosyal
» Ekonomi
» Eğitim
» Siyaset
» Asayiş
» Teknoloji
» Sağlık
» Gündem
» Son Haber
» Çocuk
» Dünya
» Yerel
» Spor
» Kültür / Sanat
» Araştırmalar
» Takipteki Konular
» Foto Galeri
» Seri İlanlar Yeni
» Künye
     
Türkiye'de gerçekten bağımsız basın kuruluşu var mı?  
Hayır Bağımsız basın kuruluşu yok.
Evet Bağımsız basın kuruluşları var.
 
» En Çok Okunanlar
   
 
» Gerekli Linkler
    
 
 
Bizce Daha Önemli Olan 10 Haber
 
 
Adaletli Bir Dünya İçin Yıldız kardeşlerden mini bir adım
ANKETE KATILIN 
'HUTBELERDE YOLSUZLUKLA İLGİLİ AYETLER NEDEN YOK?' 
YARATICI GÜÇ KAVRAMI 
2. YAHUDİ DEVLETİ İÇİN AÇIK DAVET 
Dürüst Muhabirlere Bir Haber  
SENA KABARTMA HARFLERDEN HİKÂYE OKUDU  
125 BİN TÜRKMEN ÇÖL ORTASINDA YARDIM BEKLİYOR 
Türk aydınlarından iktidara milli uyarı! 
Adalet
     
 
OYLARIMIZ ÖNSEÇİM YAPAN PARTİYE.................................... Bu kampanya...
Devamı >
 
     
 
  HOŞGÖRÜ 
  ‘50+1’ Safsatası
19.01.2018
 
  İsmail Hakkı CENGİZ 
hacengiz@gmail.com  
 
  Düşünce Vadisi 
  YAŞADIĞINI SANIYORSUN...
20.01.2018
 
  Özgür DENİZ 
 
 
  İNSANCA 
  İran; Suriye, Lübnan, Filistin ve Yemen’e destekten vazgeçer mi?
15.01.2018
 
  Neslihan KORUTÜRK 
 
 
  GÖZÜN GÖRDÜĞÜ 
  Üç öküzün hikâyesi
19.01.2018
 
  Hüseyin ŞİNASİ 
 
 
  DEMOKRAT 
  "Aziz Vatandaşlarım"
06.03.2017
 
  Doğan FİLİK 
 
 
  DUYGULAR, ŞİİRLER 
  ÇOCUK GELİNLER
08.01.2018
 
  Orhan AFACAN 
 
 
  MİSAFİR YAZAR KÖŞESİ 
  İstanbul’da sabah yürüyüşü ve ihlâl edilen yaya hakkımız, Akgün İLHAN
17.12.2017
 
  GENEL HABERLER Misafir Yazar 
 
 
  HAYATIM SPOR 
  Bisiklete binmenin bir ideolojisi var mı?
14.10.2017
 
  Nazmi HİSARLI 
 
 
  ZEKÂ, KİŞİSEL GELİŞİM 
  Uygun Sayıları Bulabilir Misiniz?
08.09.2017
 
  KİTAP; SANAT ÂLEMİ 
 
 
  SÖZÜN SULTANLARI  
  Politikacıya Köylü Mektubu, Nevzat DAĞLI
11.01.2018
 
  GENEL HABERLER 
 
 
  Dünyaya Adalet istiyorum 
  İŞ AHLAKI yok bu nedenle Ak ile kara karıştı
02.06.2015
 
  Osman YILDIZ 
osman@yb.com.tr  
 
 

 
» Haberin Doğru Adresi
5 soruda İran'da hükümet karşıtı gösteriler
 
31-12-2017


BBC TÜRKÇE

  • 30 Aralık 2017

İran'da işsizlik, yükselen enflasyon ve yolsuzluğa karşı başlayıp rejim karşıtı gösterilere dönüşen protestolar, hükümetin 'yasa dışı' ilan etmesine rağmen üçüncü gününde de devam etti.

İran'ın kuzeydoğusunda Meşhed'de başlayıp, Kirmanşah, Reşt, İsfahan ve Kum'a yayılan gösterilere binlerce kişi katıldı. Birçok şehirde çok sayıda kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Tahran Üniversitesi'nde de küçük gruplar toplandı.

İran İçişleri Bakanı Abdülreza Rahmani-Fazli, halka 'yasa dışı gösterilere katılmamaları' çağrısında bulundu, aksi halde 'kendileri ve diğer vatandaşlar için sorun yaratabileceğini' söyledi.

Diğer yandan bugün, 2009 yılında rejim destekçilerinin düzenlediği gösterileri anma amacıyla yüzlerce kişi de İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'e destek için sokaklara çıktı.

Muhafazakâr eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'ın yeniden seçildiği 2009 yılındaki seçimlerde hile yapıldığı iddiasıyla protestolar düzenlenmiş hem rejim yanlıları hem rejim karşıtları sokaklara çıkmıştı.

Bugünkü anma gösterileri, muhalif eylemlerin başladığı Perşembe gününden önce planlanıyordu.

Üç gündür süren hükümet karşıtı gösteriler hakkında açıklama yapan ABD Başkanı Donald Trump, 'İran'ın bu hükümet karşıtı gösterilere nasıl yanıt vereceğini tüm dünyanın izlediğini' ifade etti.

Trump, İranlıların 'rejimin yolsuzluklarından, ülkenin servetinin terörizme mali kaynak sağlama amaçlı kullanılmasından bıktıklarını' söyledi.

ABD'nin bu yorumları için İran Dışişleri Bakanlığı ise 'fırsatçı ve hilebaz' dedi.

Telif hakkı EPA
Image caption Tahran'da İmam Humeyni Camii çevresinde rejim yanlıları destek gösterisi düzenledi.

Gösteriler nasıl başladı?

Gösteriler Perşembe günü ülkenin en büyük ikinci şehri Meşhed'de giderek kötüleşen ekonomik durumu protesto amaçlı başladı.

Ülkenin çeşitli şehirlerinden düzenlenen gösterileri tetikleyen sebepler yükselen, enflasyon, işsizlik ve yolsuzluk.

İran uzun süredir ağır yaptırımlar altında ekonomik sıkıntılar çekiyor.

Ülkede işsizlik bu yıl resmi rakamlara göre yüzde 12,4'e çıktı.

Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ise ABD öncülüğündeki Batılı güçlerle yapılan nükleer anlaşma sonucu ekonominin kısa sürede düzeleceğini söylüyordu.

Bir haftada yumurta fiyatının iki kat arttığı ülkedeki ekonomik talepler, hükümet politikalarına yönelik öfkeye dönüştü.

Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, yükselen enflasyonu, artan fiyatları kontrol edememekle eleştirildi.

Telif hakkı AFP STR
Image caption Tahran Üniversitesi'nde toplananlara polis müdahale etti.

'Sert sloganlar' atmakla suçlanan 52 kişi gözaltına alındı.

Kirmanşah, Reşt, İsfahan ve Kum'da yüzlerce kişi sokaklara çıktı.

Sosyal medyada paylaşılan videolarda başkent Tahran'da yoğun güvenlik önlemleri alındığı görüldü.

Bazı bölgelerdeki gösterilerde hükümet yetkililerine siyasi tutukluların serbest bırakılması ve polis şiddetine son verilmesi çağrıları yapıldı.

BBC muhabirleri, İran'da Perşembe gününden bu yana süren protestoların 2009 yılında reform yanlıların düzenlediği eylemlerden sonra, halkın yönetimle ilgili memnuniyetsizliklerini dile getirdiği en büyük gösteriler olduğunu ifade ediyor.

Göstericiler neden sokakta?

Kötüleşen ekonomik şartlar ve yolsuzluk karşıtı başlayan gösteriler siyasi taleplere dönüştü.

Sokaklarda yalnızca Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'ye değil, aynı zamanda İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'e karşı da sloganlar atıldı.

Image caption Kirmanşah'ta göstericilere tazyikli suyla müdahale edildi.

Ülkenin güçlü din adamlarının yaşadığı Kum'da da gösteriler olduğu ve "Halk yalvarıyor, din adamları Allah gibi davranıyor" sloganları atıldığı bildirildi.

İran'ın dış politikasına da tepki var. Meşhed'de bazı göstericiler hükümetin Orta Doğu ülkelerine müdahalesine "Hayatım Gazze için değil, Lübnan için değil, İran içindir" sözleriyle gösterdi.

Sokaklar, hükümetin iç politika sorunları yerine dış politikaya ağırlık verdiği eleştirisini yapıyor.

Image caption Protestoların gerçekleştiği şehirler

Sosyal medyada paylaşılan bazı videolarda göstericilerin "Suriye'yi bırak bizi düşün" sloganları attığı görüldü.

İran ayrıca Yemen'de Suudi öncülüğündeki koalisyona karşı savaşan Şii Husi milislerine silah temin etmekle de suçlanıyor. Tahran bu iddiaları sıklıkla reddetti.

İran'ın ayrıca Lübnan'daki Şii müttefikleri Hizbullah'a da silah verdiği söyleniyor.


BBC Farsça Servisi'nden Kasra Naji'nin analizi:

Gösteriler İranlı yetkililer için de sürpriz oldu. Kendiliğinden başlayan gösteriler, İran Devrim Muhafızları Ordusu ile birçok istihbarat servisinin güçlü olduğu bir ülkede bu tip hükümet karşıtı gösteriler nadir yaşanır.

Göstericiler yabancı ülkelerle ilişkileri protesto ediyor ama bunu tetikleyen ülke içindeki memnuniyetsizlik oldu. Zira giderek kötüye giden ekonomi, İran halkını vurdu.

BBC Farsça'nın yaptığı bir araştırma, son 10 yılda İranlıların ortalama yüzde 15 yoksullaştığını ortaya koydu.

Birçokları kamu bütçesinin, Suriye, Yemen ve Irak'taki çatışmalar yerine kendi hayat şartlarının iyileştirilmesi için kullanılması gerektiğini düşünüyor. Bütçenin büyük bir kısmı da Şii İslam'ın dünya geneline yayılması amaçlı propaganda için kullanılıyor.

Cumhurbaşkanı Ruhani karşıtlarının başlattığı gösteriler kısa sürede kontrolden çıkmış görünüyor, zira birçok şehirde halk sokaklara döküldü.


Image caption Raşt şehrinde düzenlenen gösteriler

Gösteriler büyüyor mu?

Hükümetin protesto gösterilerini yasa dışı ilan etmesine rağmen sosyal medyada sokağa çıkılması çağrıları yapılıyor.

Ülke genelinde en az 7 şehirde sokak eylemleri düzenlendiği bildiriliyor.

Göstericilerin sayılarının bazı bölgelerde 100'den az bazı bölgelerde ise binlerce olduğu söyleniyor. Ama şimdilik gösterilerin kitlesel bir harekete dönüştüğünü söylemek zor.

Protesto gösterilerine İran ne diyor?

Resmi yayın kuruluşu IRIB'in aktardığına göre Cumhurbaşkanı Yardımcısı İshak Cihangiri, gösterilerin arkasında muhaliflerin olduğunu söyledi.

Cihangiri, "Bu ülkedeki bazı olaylar, ekonomik sorunlardan kaynaklanıyor ama bunların arkasında başka bir şey var gibi görünüyor. Bunu yaparak hükümete zarar vereceklerini düşünüyorlar ama karlı çıkanlar başkaları olacak" diye konuştu.

Telif hakkı AFP
Image caption İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani

Fars haber ajansı, Kirmanşah'ta bir grubun kamu mallarına zarar verdiğini ve daha sonra dağıldığını duyurdu.

Tahran valisi, bu tip eylemlere ana yollarda konuşlanan polisin müdahale etmesi gerektiğini söyledi.

Meşhed'deki yetkilileri protestoların 'devrim karşıtı unsurlar' tarafından düzenlendiğini söyledi. Meşhed'de çekilen ve sosyal medyada paylaşılan videolarda göstericilere tazyikli suyla müdahale edildiği görüldü.

ABD İran'daki gösterilere ne tepki verdi?

ABD Başkanı Donald Trump, Twitter hesabından paylaştığı mesajda şu ifadeleri kullandı:

"Rejimin yolsuzluklarından ve ülkenin varlığını yurt dışında terörizme harcamasından bıkmış olan İran vatandaşlarının barışçıl protestolarıyla ilgili bilgiler geliyor. İran yönetimi, kendini ifade hakkı da dahil kendi halkının haklarına saygı göstermelidir. Dünya bu süreci izliyor."

ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Heather Nauert, Twitter'da şu mesajı paylaştı:

"İran'ın liderleri, zengin tarihi, kültürü olan varlıklı bir ülkeyi, şiddet, kan ve kaos ihraç eden ekonomisi bitmiş dolandırıcı bir ülkeye çevirdi. Başkan Trump'ın da söylediği gibi İran liderlerinden en çok zarar görenler İran halkıdır. ABD barışçıl göstericilerin tutuklanmasını sert bir şekilde kınıyor. Bütün ülkelere İran halkını ve onların temel haklarına sahip çıkma ve yolsuzluğa son verme çabalarını açıkça desteklemeleri çağrısında bulunuyoruz."



Yorumunuzu Ekleyin Arkadaşınıza Gönderin İlgilisine Gönderin Çıktısını Alın Sayfa Başı
Bu Habere Henüz Yorum Yapılmamış
» Güne Bakış
 
Son Haber
Sınır Tanımayan Gazeteciler’den gazeteci...
FT: İran'da değişim umudu Ruhani'de, ABD...
İklim değişikliğinin doğal afetlerle bir...
Bu günler ne kadar kurak bilmem farkında...
Fas'ta gıda yardımı sırasında izdiham: E...
 
Gündem
Aynı tas aynı hamam: Türkiye’nin kuraklı...
Türkiye'de 10 kelimede 2017...
[Kedi-Siz] Zeliha Sunal: Hayvanlara daha...
Eski TRT Genel Müdürü Şahin: Samanyolu'n...
Suriye Devlet Başkanı Esad: ABD destekli...
 
Sağlık
Kuraklık sorununa 11 maddelik çözüm öner...
Hava kirliliği en çok iskemik kalp hasta...
Böcek ilaçları nehirleri de zehirliyor...
Günde bir porsiyon salata 'hafızayı güçl...
Beyazay İZMİR: Kanımı Şahitsiz Vermenin ...
 
Teknoloji
İngiltere Genelkurmay Başkanı'ndan uyarı...
Türkiye’yi internet ile tanıştıran Musta...
TAEK’e Soruyoruz: Radyoaktif bulutlar Tü...
Avrupa Kentleri Dönüştürücü Eylem ödülü ...
Freedom House: Türkiye, internet özgürlü...
 
Asayiş
Madenler 146 milyon metreküp atık suyu d...
BEYAZAY İZMİR: Gerekli Önlemler Alınmalı...
Irak Kürdistanı'nı patlatan 'çaresizlik'...
Cengiz Han'ın resmini çiğneyen Çinliye h...
Antikapitalist Müslümanlar üyesi vicdani...
 
Siyaset
Suudi Kral'dan İsrail Başbakanı'na 80 mi...
Burkan 2-H: 'Suudi Arabistan'ın yüzde 80...
Bahçeli, 'seçim ittifakı' formülünü çize...
Bahçeli'nin baraj ve ittifak çıkışının a...
Bağımsızlık referandumunun sonuçlarını a...
 
Eğitim
BEYAZAY İZMİR: 'Görme Engellileri Sınavl...
PISA Direktörü Schleicher: Türk eğitim s...
Beyazay İZMİR'den Üniversitelere çağrı: ...
BEYAZAY İZMİR: ÖZEL EĞİTİM ÇALIŞTAYI...
Beyazay İZMİR Engelli Farkında’lığı Semi...
 
Kültür / Sanat
'Gençlik sarsıntısı' yılın kelimesi seçi...
Hayvanları aşağılamakta kullanılan kelim...
Van Gölü’nden 6 bin 500 yıllık su altı p...
İnsanlık tarihinin bilinen en eski tapın...
[Kedi-Siz] Fırat Çavaş: Engelli Hayvanla...
 
Spor
Arkasında sayısız rekor bırakan ‘Türk Sü...
[Yol arkadaşım bisiklet 200 yaşında] Eng...
Çankaya Belediyesi Görme Engelliler Spor...
Avrupa Bisiklet Yolları Ağı EuroVelo’ya ...
Pedal engel tanımaz!...
 
Yerel
Kırşehir’in elektrik enerjisi çöplerden ...
Nesli tükenen sedir kozalakları köylü ka...
İda Dayanışma Atikhisar için nöbette...
Basmane Çukuru imar planına dört yıl son...
5 soruda Zimbabve krizi...
 
Dünya
ABD'den art arda çelişkili açıklamalar...
Filistin Devlet Başkanı Abbas: ABD’den g...
Akemi Shima anlatıyor: Fukuşima Nükleer ...
5 soruda 'Ateş ve Öfke': Trump'ın 'yalan...
Trump'ı kızdıran kitapta yer alan 7 çarp...
 
Çocuk
Trump'ın 'Hayalperestleri' sın...
Ağaç kesimine kılıf uydurdular: Burada z...
BM: Suriye'deki tahliyelerde hasta çocuk...
UNICEF: Hava kirliliği çocuklarda beyin ...
Ekrana bakmak ve hayal kurmak arasında t...
 
Sosyal
'Cerattepe Gazisi' 100 yaşındaki Hacı De...
Münir Özkul’u kaybettik...
Mimar ve gazeteci Aydın Boysan hayatını ...
Beyazay İZMİR: Görme Engelliler Kaynakla...
Beyazay İZMİR: Kent konseyciliği oynayal...
 
Ekonomi
Atığınızı dönüştürün İstanbulkart’ınıza ...
Financial Times: Turistler Türkiye'ye ge...
Türkiye'ye 11 ayda en çok Rus turist gel...
10 maddede Türkiye’nin 2017 ekoloji günd...
İbadi'den IKBY'ye: İhraç ettiğiniz petro...