Yıllık ortalama 19 bin 559 TL kazanan en üst gelir grubunda bulunan yüzde 20'lik grup, toplam gelirin yüzde 46.7'sini alırken, yıllık ortalama 2 bin 426 TL kazanan en düşük gelir grubunda bulunan yüzde 20'lik grubun gelirden aldığı pay yüzde 5.8 düzeyinde kaldı.

TÜİK, 2008 yılı Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması sonuçlarını açıkladı. Fertleri eşdeğer hanehalkı kullanılabilir gelirlerine göre küçükten büyüğe doğru sıralayarak 5 gruba ayıran TÜİK, ilk yüzde 20'lik grubu geliri en düşük olan grup, son yüzde 20'lik grup ise geliri en yüksek olan grup olarak tanımladı.

2008 yılı Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması'na göre eşdeğer hanehalkı kullanılabilir gelirine göre oluşturulan yüzde 20'lik hanehalkı gruplarından en yüksek gelire sahip gruptakilerin toplam gelirden aldığı pay yüzde 46.7 iken, en düşük gelire sahip gruptakilerin toplam gelirden aldığı pay yüzde 5.8 olarak gerçekleşti. Buna göre, son yüzde 20'lik grubun toplam gelirden aldığı pay, ilk yüzde 20'lik gruba göre 8.1 kat daha fazla oldu. 2008 yılı sonuçlarına göre, kentsel yerler için en yüksek gelire sahip olan son yüzde 20'lik grubun toplam gelirden aldığı pay, ilk yüzde 20'lik grubun aldığı payın 7.5 kat, kırsal yerler için ise 6.8 kat olarak belirlendi.

GELİR DÜZEYİ YÜKSEK İKİ GRUP, TOPLAM GELİRİN YÜZDE 68.6'SINI OLUŞTURDU
TÜİK'in eşdeğer hanehalkı kullanılabilir gelire göre sıralı yüzde 20'lik gruplar halinde hazırladığı gruplara ilişkin 2008 verilerine göre en düşük gelire sahip olan grubun yıllık ortalama geliri 2 bin 426 TL oldu. İkinci grubun yıllık geliri 4 bin 342 TL, üçüncü gelir grubunda yıllık ortalama 6 bin 347 TL, dördüncü grubun yıllık geliri 9 bin 184 TL, en yüksek gelir grubunun yıllık ortalama geliri ise 19 bin 559 TL olarak gerçekleşti. 2008 yılında gruplamada en düşük ikinci gelir diliminde yer alan grubun toplam gelirden aldığı pay yüzde 10.4 olurken, üçüncü grubun aldığı pay yüzde 15.2 oldu. En üst gelir düzeyi grubunun bir altında olan grubun ise toplam gelirden aldığı payın yüzde 21.9 olduğu belirlendi. Böylece yıllık 2008 yılında 9 bin 184 TL ile 19 bin 559 TL arasında gelire sahip olan iki grubun toplam gelirden aldığı pay yüzde 68.6 oldu.

2008'DE HANEHALKI ORTALAMA YILLIK KULLANILABİLİR GELİRİ 19 BİN 328 TL OLDU
Türkiye'de hanehalkı başına düşen ortalama yıllık kullanılabilir gelir 19 bin 328 TL iken, ortalama yıllık eşdeğer hanehalkı kullanılabilir gelirin ise 8 bin 372 TL olduğu görüldü. İstanbul Bölgesi 11 bin 881 TL ile ortalama yıllık eşdeğer hanehalkı kullanılabilir geliri en yüksek olan bölge oldu. Bunu, 9 bin 852 TL'lik ortalama gelir ile Doğu Marmara Bölgesi izledi. En düşük ortalamaya sahip bölgenin ise 4 bin 193 TL ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi olduğu belirlendi.

TOPLAM GELİR İÇİNDE EN FAZLA PAYI MAAŞ-ÜCRET GELİRLERİ ALDI
Maaş-ücret gelirleri yüzde 41.9'luk oranla toplam gelir içerisinde en fazla paya sahip gelir türü oldu. Bunu yüzde 22.4'lük oranla müteşebbislik gelirleri takip etti. Bunun yüzde 72.1'i tarım-dışı müteşebbislik gelirlerinden oluştu. 2007 yılı sonuçlarıyla karşılaştırıldığında, bir önceki yıla göre maaş-ücret gelirlerinin payında 2.1 puanlık bir artış, müteşebbislik gelirlerinin payında ise 0.9 puanlık bir azalış yaşandı.

SOSYAL TRANSFERLERİN YÜZDE 94.5'İNİ EMEKLİ VE DUL-YETİM AYLIKLARI OLUŞTURDU
Sosyal transferlerin yüzde 94.5'ini emekli ve dul-yetim aylıkları oluşturdu. Emekli ve dul-yetim aylıkları toplam gelir içinde yüzde 18.1'lik paya sahip iken, diğer sosyal transferlerin payı yüzde 1.1 oldu. Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir gelirlerine göre oluşturulan yüzde 20'lik gruplardan ilk yüzde 20'lik grupta sosyal transferlerin payı yüzde 3.5, son yüzde 20'lik grupta yüzde 44.8 olarak tahmin edildi. Emekli ve dul-yetim aylıkları hariç diğer sosyal transferlerin oranı aynı gruplarda sırasıyla yüzde 26.2 ve yüzde 20.4 olduğu belirlendi.

NÜFUSUN YÜZDE 16.7'Sİ YOKSULLUK SINIRININ ALTINDA
Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir gelirleri kullanılarak çeşitli göreli yoksulluk sınırları (eşdeğer hanehalkı kullanılabilir medyan gelirin yüzde 40, yüzde 50, yüzde 60 veya yüzde 70'ine göre) da hesaplandı. Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir medyan gelirin yüzde 50'si dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre nüfusun yüzde 16.7'sinin, yoksulluk riski altında bulunduğu görüldü. Kentsel ve kırsal yerler için ayrı ayrı hesaplanan yoksulluk sınırlarına göre, kentsel yerlerde bu oran yüzde 15.2 iken, kırsal yerlerde yüzde 14.2 oldu.

KURUMSAL OLMAYAN NÜFUSUN YÜZDE 61'İ KENDİNE AİT KONUTTA OTURUYOR
Kurumsal olmayan nüfusun yaşam koşulları göstergelerine bakıldığında, yüzde 61'inin kendilerine ait konutta oturduğu, yüzde 39'unun oturduğu konutta "sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere çerçevesi vb." sorunlar söz konusu olduğu görüldü. Yüzde 38.5'inin oturduğu konutta "izolasyondan dolayı ısınma sorunu" yaşanırken, yüzde 57.7'sinin hanesinin taksit ödemeleri ve borçları bulunduğu, bu borç ödemelerinin yüzde 25'inin hanesine çok yük getirdiği görüldü. Yüzde 88.8'i "evden uzakta bir haftalık tatili", yüzde 71.1'i "beklenmedik harcamalarını" ve yüzde 82.6'sı "yıpranmış ve eskimiş mobilyalarını yenileme ihtiyacını" ekonomik nedenlerle karşılayamadı.

Etikhaber